Alexander Gronsky (Estland, 1980) winnaar van de prestigieuze Foam Paul Huf Award 2010, daar scoorden we hier op 29 maart j.l. al een mooie scoop mee.  Even resumeren: jaarlijks ontvangt  een jong internationaal fotografietalent tot 35 jaar deze prijs van € 20.000, een artist-in-residence in Amsterdam en … een tentoonstelling in Foam. Echt een pretpakket dus. Afgelopen weekend startte Gronsky z’n tentoonstelling met post-Sovjet landschappen, vooral uit de series Less Than One en The Edge.

Dat de internationale jury nogal gecharmeerd was van de Russische landschappen van Gronsky is goed te begrijpen. Zijn foto’s van staffelfiguren in een groots decor; de woestenij die grenst aan Moskou of de barre Russische Outback waar het gemiddelde bevolkingsdichtheid minder dan één per persoon per vierkante kilometer is, zijn meeslepend en met een groot gevoel voor kleur gemaakt. Neem even de moeite en klik door naar de serie Less Than One op de voorbeeldige site van Grosky.

Extra leuk dat nu een belangrijke foto van Gronsky uit zijn laatste serie aangeboden wordt door Foam Editions. We suggereerden het al eerder: neem die trap naar de bovenverdieping van Foam – daar wacht je een ware schatkist aan betaalbare fotografie.

Deze editie met zonnebaadster in Vladivostok is prima, qua beeld, formaat, oplage, prijs en het wenkende toekomstperspectief van Gronsky.

Momenteel is nog tot en met zaterdag 17 juli (en daarna op afspraak) de tentoonstelling Painting, Five Perspectives te zien bij galerie tegenboschvanvreden. Vijf jonge schilders worden samengebracht met het idee om verschillende posities te presenteren, die ieder een licht werpen op wat schilderkunst zou kunnen zijn in deze tijd. Eén van de vijf schilders is Marjolijn de Wit die we al twee keer eerder bespraken. De andere namen zijn wat onbekender, maar zeker niet minder interessant. Indrukwekkend zijn bijvoorbeeld de grote -bijna helemaal zwarte- schilderijen van Jowan van Barneveld, die nu ook te zien is in het Bonnefantenmuseum; The Invisble Colour (met ook onder andere Luc Tuymans en Francis Alÿs).

Om de prachtig samengestelde wand met 21 (!) kleine schilderijen van Amir Tirandaz (1984, Shiraz, Iran) kun je ook niet heen. Aardig wat schilderijen zijn al verkocht en dat is te begrijpen. In grijzige tonen met wit en zwart zweven de verschillende beelden stil en ongrijpbaar voor je ogen. De portretten, landschapjes en figuren zijn zo subtiel neergezet, dat ze ineens weer lijken te kunnen verdwijnen. Tegelijk schuilt daarin ook de kracht, met minimale penseelstreken zijn intrigerende, tedere, ietwat knullige voorstellingen tot stand gekomen. De poëtische stijl doet her en der denken aan schilderijen van Norbert Schwontkowski.

Amir Tirandaz kwam in 2000 naar Nederland toen hij met zijn moeder en zus vluchtte uit Iran. Het dorp waar zij woonden werd onderdrukt, omdat het niet religieus genoeg zou zijn. Het gebied en de bewoners werden verwaarloosd door het regime van Khomeini. In Nederland ging Amir Tirandaz studeren aan de Koninklijke Academie in Den Haag en studeerde in 2009 af. De werken van de kunstenaar hebben altijd het menselijk falen tot onderwerp. De tragiek van het leven wordt op een humorvolle manier weergegeven. “De tragi-komische voorstelling van een wereld waarin de mens verstrikt is geraakt in een onontkoombaar web van blunders en vergissingen, waar alles zich tegen je keert en je er niets tegen kunt doen.”

Amir Tirandaz schildert en maakt daarnaast performances. Zie deze performance op You Tube. Heftig, maar ook bijzonder hoe deze performance deels dezelfde gevoelens oproept als de schilderijen: zwart, tragisch, ontwapenend en poëtisch.

Andrew Bruce (1988, Groot Brittannië) verzamelt doodgereden dieren in zijn backpack. Met de fiets speurt hij de bermen af op het Britse platteland naar vossen, konijnen en vogels. Sinistere hobby? Nee, de intenties van de piepjonge fotograaf zijn zuiver te noemen. De dode dieren dienen als onderwerp voor zijn heel precies gemaakte foto’s. In de serie Vanitas zien we de dode dieren in een nachtelijke hemelvaart, opgeworpen voor de camera. Een soort nagespeelde tuimelende doodsmak annex serene uittreding. Zoiets kan snel leuk bedacht zijn maar vervolgens totaal niet werken. Niet in het geval van Bruce. De foto’s zijn teder en vervuld van een mooi besef van sterfelijkheid. De fotograaf raakte overigens wel behoorlijk in paniek bij de gedachte dat hij de in zijn Roadkill Freezer verzamelde dieren moest gaan fotograferen:

“As time went on I dreaded and dreaded the moment when I would have to photograph the animals, slowly working myself into a panic. A photograph is said to be a tiny piece of time that brutally and forever escapes its ordinary fate, some may even go as so far to say that a photograph immortalises a moment. Maybe my motivation for taking on such a project was to try and gain some control over time passing, life and death.

However when I finally stood in front of the dead animals, the moment I clicked the shutter I felt that I had not immortalised the moment, in that moment death was more present than ever.”

Na deze serie onstond Tender een serie foto’s van de fotograaf met in zijn handen of armen een dood dier. Als een moderne meditatieve neergevlijde Piëta. Het resultaat is een fraaie serie foto’s zonder opsmuk. Hij wil inzoomen op onze onthechte relatie met de natuur en de neiging om snel aan sterfelijkheid voorbij te gaan. Lees dit aardige interview in Fault Magazine. Bruce werkt met een grootbeeldcamera en drukt zijn grote foto’s met de hand af. Hij doet maanden over een paar foto’s.

Zijn foto’s zijn nog goedkoop, het is natuurlijk een jonge kunstenaar. In de blogosfeer wordt zijn werk enthousiast opgepikt (hij heeft zelf trouwens ook een aanstekelijk blog). Het is wachten tot een (Nederlandse) galerie of fotofestival hem een kans geeft om uit te pakken.

De hier getoonde foto’s zijn mooi groot en klein in oplage, de prijs gaat omhoog per verkocht exemplaar  - snelle beslissers worden beloond zoals vaak in de fotografie. De vos in het graf kost € 1.200 voor nr 2/5. De kleinere foto’s uit deze serie zijn € 360 (niet ingelijst).

Schilderijen die beklijven, op je netvlies blijven hangen, die zien we graag. Hier is weer zo’n pareltje. Annemiek Vera (1981, Utrecht) maakt ze vaker. De enorme werken op papier van een aantal jaren geleden maakten veel indruk. Met tanks, paarden en allerlei figuren in zoete kleuren veroverde ze de galerieruimte (bijvoorbeeld de projectruimte van Gist Galerie in Brummen) met formaten ruim boven de twee meter. Maar ook de kleine doordringende portretten van haar hand zijn vaak bijzondere ontmoetingen, tegenwoordig meestal op doek trouwens.

Vera schildert mensen, karakters, uitdrukkingen, maar vooral emoties. Met de titel Hold on, lijkt de jonge vrouw moed en troost ingeboezemd te worden. In sommige andere werken van Vera is een lijden te voelen, maar hier heerst er een soort serene rust. Zoals een dier een plekje zoekt, heeft de vrouw zich getroost met zachtheid en warmte en lijkt in gedachten verzonken.

Zelf zegt ze hierover: “Ik kan enorm geraakt zijn door wat mensen meemaken, moeten doormaken of overkomen vanuit oncontroleerbare gebeurtenissen. Toch is het iets wat we niet snel aan elkaar laten zien of aan elkaar vertellen. We zijn allemaal mensen en dat betekent een lichaam hebben; liefhebben, pijn, schaamte, ziek zijn en ten slotte sterven. We kennen allemaal de gevoelens als pijn, eenzaamheid of afgescheidenheid, maar we zien het niet graag onder ogen.”

Momenteel is dit en ander werk van Annemiek Vera te zien bij Galerie Hot Prospects! in Utrecht, de tentoonstelling heet past – present – future en is nog tot en met 10 oktober te zien. Interessant initiatief overigens dat Hot Prospects! Op hun website valt te lezen dat ze per jaar drie beloftevolle kunstenaars (zoals bijvoorbeeld ook Martijn Schuppers) een platvorm bieden door middel van een grote overzichtstentoonstelling en een catalogus. Deze verkooptentoonstellingen worden georganiseerd op het landgoed ‘Leusderend’ te Leusden. Nu dus een overzicht van de afgelopen drie jaar onder de Domtoren…

Aquil Copier (1973, Amsterdam) is de sympathieke aanstichter van het schilderspamflet PRESENTeert. Een gestencild platform waar schilders zich kunnen uitlaten of bevraagd worden over hun ideëen en activiteiten naast hun strikte beroepspraktijk. Naast het monomane atelierleven als het ware. Tot 5 december 2010 is er een aanstekelijke  salontentoonstelling te zien in Outline in Amsterdam, samengesteld door Copier uit het uitdijende gezelschap kunstenaars dat tot dusverre meegewerkt heeft aan PRESENTeert.

Zij aan zij hangen hier ook enige werken van Copier zelf. Omgewerkte satelliet beelden geript van Google Earth zo lijkt het. Luchtfoto’s vanuit de ruimte – gemaakt om een haarscherp vogelperspectief mogelijk te maken – vormen het vertrekpunt voor een serie virtuoze doekjes. Door de schildershand van Copier raak je snel verdwaald in het landschap. Ragfijne olieverfdraadjes, uitgepoetste partijen, modderige stukken en opgedroogde aquarel-plasjes lossen elkaar af en vertroebelen de oorspronkelijke precieze en dienstbare beelden. Een mooi spel van omkering. Het liefst zou je met je hand als over een wereldbol met reliëf over de doeken strijken.

De illusie van grip op de wereld wordt verder opgevoerd (en onderuitgehaald) door de opduikende legendatekens in airbrush. Landschapschilderkunst uitgevoerd in hard-edge abstractie en teder olieverf-borduurgaren.

Ook te zien op de We Like 6%! show bij Nieuw Dakota.