Gijs Assmann – Josef (2010) – € 1.400

Lastig, beelden maken zonder de ballast van al je voorgangers in het klassieke Vanitas- thema. Het beeldend vormgeven van onze aardse ijdelheid, tijdelijkheid en zinloosheid is een eeuwenoude bezigheid van kunstenaars. Je kent het wel – de schedel, de verwelkte bloem die ons inwrijven dat je hier maar kort en vluchtig aanwezig bent – want o zo verrekte sterfelijk. Zeepbellen, dovende kaarsen, vermolmde boeken. Met een aantal standaard ingrediënten willen die oude meesters nog jaren na hun eigen dood ons op de kast jagen met hun belegen plaatjes.

Het is dus eigenlijk wel knap dat Gijs Assmann nu al heel wat jaren Vanitas-beelden maakt die slechts luchtig refereren aan de uitgekauwde beeldelementen. Met een ongekende speelsheid en vrije materiaalkeuze maakt Assmann ons blij en melancholiek tegelijkertijd met zijn persoonlijk opgedragen vanitas beelden. Van lekker lullig tot virtuoos, en dat vaak in 1 beeld. Een deel van het geheim van Assmann lijkt zijn keuze voor klei.

Hanne Hagenaars van Mister Motley schreef het mooi op:

“Klei vertedert, het heeft iets onbeholpens. De klei met natte lappen vochtig houden om er later aan verder te werken, het ritueel van het stoken: het blijft magisch. Tegelijkertijd is iedereen bekend met het materiaal, iedereen heeft wel eens iets met fimo of Dash-klei gemaakt. En ieder kind kan kleien. Grote kunst verbind je snel met een geheim, iets groots, een betekenis waar je nooit helemaal vat op krijgt, met een genie die iets uitzonderlijks kan. Keramiek daarentegen relativeert, grootse begrippen worden hanteerbaar in keramiek. Je herkent het, als een schotel met kopje.”

“Klei is anti-intellectualistisch, huiselijk. Keramiek is zo een effectief breekijzer om de officiële kunst open te breken.”

Check vooral de parade van Vanitassen en andere sculpturen op de site van de kunstenaar. En klik even op bovenstaande afbeelding. Je ziet vooral bij de vergroting van het beeld de verwarde schaamtevolle blik van deze fier opgerichte Josef met zijn gevouwen handen. Het verschrikte poppenoogje duidt op een plotseling bereikt inzicht. “Verdomme – mijn hoofddeksel is een glanzende eikel… ehm…” De mengeling van dildo en devotie is mooi, het tandpastatubedopje als sokkeltje maakt het helemaal af.

“De erectie is een manier, een uitvergroot stijlmiddel om de kijker met de condition humaine te confronteren en letterlijk te laten ervaren.” Aldus de kunstenaar in een mooie beeldende verhandeling over de erectie in de kunst.

In het de tekeningen en sculpturen van Assmann zie je veel boertige en kluchtige elementen. Oude volksprenten en de vroege Suske en Wiske lijken meer een inspiratiebron dan de strikte modernisten. Ook is de kunstenaar een meester van de combinatie en de stapeling. Hij blaast gevonden en bijeengesprokkeld materiaal een nieuw leven in. Waarin de onderkant van een kokosnoot voorzien van een harlekijnsmutsje verwordt tot een vertederend hoofdje met een imitatie Wedgewood-theepotlijfje. Super.

Gijs Assmann zit in talloze collecties en toont met enige regelmaat nieuw werk bij Galerie Nouvelles Images in Den Haag. Afgelopen najaar zat hij in een mooie groepsshow bij Hamish Morrison in Berlijn. Zijn beelden in de openbare ruimte heb je vast ook weleens voorbij zien komen. Tenslotte wijzen we je graag op de nieuwe publicatie van Assmann: PATHOLOGIST. Concept: Gijs Assmann, foto-/reprografie: Paul Kooiker, keuze: Willem van Zoetendaal, uitgever IDEA books.